Khoản tiền thưởng kỷ lục của hai ông lớn bán dẫn Samsung Electronics và SK hynix đang tạo nên một cuộc tranh luận gay gắt cùng áp lực tâm lý lớn trong xã hội Hàn Quốc. Việc các kỹ sư công nghệ đút túi số tiền bằng cả gia tài nhờ cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ khiến phần lớn lao động ở các ngành nghề khác cảm thấy bị bỏ lại phía sau, tạo nên những góc nhìn trái chiều về sự công bằng trong thu nhập.
Nếu đợt bỏ phiếu nội bộ của công đoàn thông qua thuận lợi, Samsung sẽ trích thẳng 10,5% trong số lợi nhuận hoạt động dự kiến 300 nghìn tỷ won (tương đương khoảng 197 tỷ USD) của năm nay để làm quỹ thưởng hiệu suất đặc biệt. Tính cả các khoản phúc lợi sẵn có, mỗi nhân sự thuộc bộ phận sản xuất chip nhớ ước tính có thể nhận về tối đa 600 triệu won trước thuế, tương đương khoảng 8,9 tỷ đồng trong năm nay. Đối thủ SK hynix cũng không kém cạnh khi xóa bỏ mức trần thưởng cũ, cam kết trích 10% lợi nhuận để chia cho nhân viên, khiến mức thưởng trung bình đầu năm nay đạt 148 triệu won và dự kiến năm tới có thể chạm ngưỡng 600 đến 700 triệu won một người.
Những con số gây choáng váng này lập tức khiến nhiều người lao động bình dân chạnh lòng. Bà Han Myung-ae, một môi giới bất động sản 58 tuổi, bày tỏ sự bất bình khi biết tin về gói tài chính khổng lồ của Samsung. Bà cho biết bản thân phải thức khuya dậy sớm, làm việc không ngơi tay nhưng thu nhập hoa hồng bị giới hạn nghiêm trọng theo quy định pháp luật.
“Họ vốn kiếm nhiều tiền hơn phần lớn xã hội chỉ vì làm ở Samsung, nhưng giờ lại đòi hỏi thêm và gây áp lực lên doanh nghiệp,” bà Han chia sẻ đầy bức xúc khi nhắc về cuộc đàm phán kéo dài của công đoàn. “Trong khi đó, rất nhiều người ngoài kia cũng làm việc chăm chỉ và giỏi không kém, nhưng chỉ nhận mức lương cố định.”
Chung quan điểm này, ông Kim, một người đã nghỉ hưu 70 tuổi, nhận định công đoàn Samsung đang đòi hỏi quá đà và xâm phạm vào quyền lợi của các cổ đông. Ông phân tích rằng lương và việc chia sẻ lợi nhuận là hai phạm trù hoàn toàn khác nhau.
“Bạn có thể yêu cầu chia lợi nhuận, nhưng cũng phải sẵn sàng chia sẻ cả thua lỗ,” ông Kim nhấn mạnh. Theo ông, việc nhân viên yêu cầu thêm lợi nhuận ngoài lương đồng nghĩa họ đang đòi hỏi phần vốn thuộc về các cổ đông, trong khi doanh nghiệp phải bỏ lượng vốn rất lớn để duy trì hoạt động và nghiên cứu phát triển. “Khi có lãi, một phần bắt buộc cần được giữ lại để tái đầu tư.”
Dù vậy, không phải ai cũng nhìn nhận vấn đề một cách tiêu cực. Nhiều người thừa nhận họ cảm thấy ghen tị nhưng cho rằng đây là phần thưởng hoàn toàn sòng phẳng cho những người đứng ở đỉnh cao công nghệ. Anh Kim Chang-jin, một kế toán viên 33 tuổi, chia sẻ bản thân có chút đố kỵ nhưng xem đây là chính sách đãi ngộ chính đáng của doanh nghiệp.
“Tôi ghen tị, nhưng đó là chính sách của công ty và là phần thưởng cho công việc, tôi không nghĩ điều đó là sai,” anh Kim nói. “Nhân viên Samsung đã ở đúng nơi và đúng thời điểm. Tôi xem đây là thành quả xứng đáng cho những gì họ đã cống hiến.”
Đồng quan điểm, anh Lee Jong-seong, một nhân viên công nghệ thông tin 42 tuổi, khẳng định dù có nhiều ý kiến cho rằng thành công của Samsung có sự nâng đỡ từ chính phủ để phát triển đất nước, nhưng không thể phủ nhận năng lực cá nhân.
“Nhiều người xung quanh tôi nói rằng thành công của Samsung không phải hoàn toàn do họ tự làm ra mà nhờ sự hỗ trợ của chính phủ, nên lợi nhuận cần được chia sẻ rộng rãi hơn. Nhưng tôi không nghĩ vậy,” anh Lee khẳng định. “Tôi ghen tị, nhưng họ tự làm tự ăn, họ hoàn toàn xứng đáng.”
